STRATY WOJENNE
Zagrabione przez Niemców w czasie II wojny światowej i dotąd
nie odnalezione dzieła sztuki z kościoła Mariackiego
Kościół Mariacki poniósł w czasie II wojny światowej poważne
straty. Pod koniec sierpnia zdemontowano ołtarz Wita
Stwosza, figury przewieziono do Sandomierza a części
ornamentalne ukryto w Krakowie. Hitlerowcy po intensywnym
śledztwie znaleźli jednak dzieło i wywieźli do Norymbergi.
Po zakończeniu wojny ołtarz został rewindykowany decyzją
gen. Dwighta Eisenhowera. Przywieziony w 1946 roku do
Krakowa został poddany konserwacji a następnie wyeksponowany
w salach zamku na Wawelu. Do kościoła powrócił dopiero po
zmianie klimatu politycznego w 1957 roku.
Hitlerowcy zagrabili również dziewięć obrazów pędzla
wybitnego malarza niemieckiego Hansa Suessa von Kulmbach
tworzących cykl poświęcony św. Katarzynie Aleksandryjskiej,
trzy malowane kwatery ołtarza Nawrócenia św. Pawła autorstwa
Michaela Lencza von Kitzingen, oraz liczne zabytki
złotnictwa.
Fotografie i opisy zrabowanych zabytków zostały następnie
ujęte w publikacji zatytułowanej Sichergestellte Kunstwerke
im Generalgouvernement, wydanej we Wrocławiu w 1940 roku.
Był to katalog dokumentujący zarekwirowane z terenu Polski
najwyższej klasy dzieła sztuki, przeznaczone do osobistej
dyspozycji Adolfa Hitlera.
Poniżej pokazujemy zdjęcia i informacje o obiektach, których
dotąd poszukujemy.

Michael Lencz von Kitzingen
Ołtarz Nawrócenia św. Pawła
1522
Zachowała się unikalna fotografia kolorowa
tego dzieła wykonana przed wybuchem wojny przez Adolfa
Guzika. Konserwacja komputerowa pozwoliła na odtworzenie jej
pierwotnych barw.

Scena główna ołtarza Nawrócenia św. Pawła, fot. Stanisław
Kolowca

Nawrócenie cesarzowej
Technika: Olej na desce
Wymiary: 118 x 62 cm
Obraz należał do cyklu św. Katarzyny z tryptyku namalowanego
pierwotnie do kaplicy Bonerów w kościele Mariackim. Scena
nawrócenia cesarzowej i jej kanclerza Porfiriusza należała
do najlepiej namalowanych z całego cyklu. Według
monografistów szczególnie zwracał uwagę sposób malowania
szat i bogaty strój cesarzowej o wyrafinowanej kompozycji
barwnej: niebieska suknia i czerwone przybranie głowy.
Zrabowany: 5 lutego 1940. Kwit rekwizycyjny podpisał dr
Werner Kudlich. Ujęty w „Sichergestellte Kunstwerke im
Generalgouvernement“ pod nr. 23 e.

Ścięcie św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Technika: Olej na desce
Wymiary: 118 x 62 cm
Obraz należał do cyklu św. Katarzyny z tryptyku namalowanego
pierwotnie do kaplicy Bonerów w kościele Mariackim. Scena
ścięcia świętej ujęta z wyczuciem dramatyzmu, umieszczona na
tle pejzażowym. Według monografistów charakteryzował się
harmonijną kompozycją barw czerwonej, pomarańczowej,
jasnozielonej i różowej. W warstwie kolorystycznej zdradzał
wpływy szkoły weneckiej.
Zrabowany: 5 lutego 1940. Kwit rekwizycyjny podpisał dr
Werner Kudlich. Ujęty w „Sichergestellte Kunstwerke im
Generalgouvernement“ pod nr. 23 g.

Gotycki kielich mszalny,
Warsztat krakowski, 1480
Technika: srebro złocone, odlewane, kute,
trybowane
Wymiary: wysokość 19.2 cm
Stopa sześciolistna z płaskorzeźbionymi przedstawieniami
Chrystusa w studni, Matki Bożej, świętych Jana Chrzciciela,
Jana Ewangelisty, Wacława i Stanisława. Nodus w formie
architektonicznej. Czara ujęta w koszyczek z rytowanych
promieni zwieńczony mięsistym akantem. Na czarze kielicha
rytowana inskrypcja: calicem salutaris acipa[m] et nomen[n]
domi[ni] i[n]vocabo.
Zrabowany: 4 czerwca 1940. Kwit rekwizycyjny podpisał
prawdopodobnie dr Erich Meyer-Heisig z Wrocławia. Ujęty w „Sichergestellte
Kunstwerke im Generalgouvernement“ pod nr. 262.

Barokowy kielich mszalny
Ok. poł. XVII w.
Technika: srebro złocone, odlewane, kute,
trybowane
Wymiary: wysokość 26 cm
Stopa kolista w zarysie z falistymi uskokami. W trzech
rozdzielonych wolutami polach uskrzydlone główki aniołków.
Pierścień u nasady nodusa skomponowany z trzech główek
anielskich. Nodus gruszkowy z plastycznymi główkami aniołków
i figurkami świętych i Matki Boskiej w niszach. Czara z
medalionami ze scenami m. in. Ostatniej Wieczerzy,
rozdzielonymi główkami aniołków.
Zrabowany: 4 czerwca 1940. Kwit rekwizycyjny podpisał
prawdopodobnie dr Erich Meyer-Heisig z Wrocławia. Ujęty w „Sichergestellte
Kunstwerke im Generalgouvernement“ pod nr 280.
|